Çürük, kırık ya da aşınma nedeniyle madde kaybı olan bir dişi onarmanın en yaygın yolu dolgudur. Günümüzde en sık tercih edilen seçenek ise diş rengindeki kompozit (beyaz) dolgudur. Kompozit dolgu hem dişin işlevini geri kazandırır hem de doğal görünümünü korur.
Bu yazıda kompozit dolgunun ne olduğunu, nasıl yapıldığını, ne kadar dayandığını ve dolgu sonrasında nelere dikkat etmeniz gerektiğini 7 temel soruda ele alıyoruz.
1. Kompozit Dolgu Nedir?
Kompozit dolgu, reçine ve cam benzeri doldurucu parçacıklardan oluşan, diş rengine uyumlu bir dolgu materyalidir. Macun kıvamında dişe yerleştirilir, katman katman şekillendirilir ve özel bir ışıkla sertleştirilir. Renk seçeneği geniş olduğu için dolgunun dişten ayırt edilmesi zordur.
Kompozit, dişe yapıştırılarak (bonding) uygulandığı için eski tip dolgulara göre daha az sağlıklı diş dokusu kaldırılarak yapılabilir.
2. Hangi Durumlarda Dolgu Gerekir?
- Diş yüzeyinde başlamış ve mineyi aşmış çürükler
- Küçük kırıklar ve köşe kopmaları
- Diş eti hizasında aşınma (abfraksiyon) nedeniyle oluşan hassas bölgeler
- Düşen ya da kenarından sızdıran eski dolgular
- Estetik nedenlerle değiştirilmek istenen eski amalgam (gri) dolgular
Çürük dişin sinirine (pulpa) ulaştıysa yalnızca dolgu yeterli olmaz; önce kanal tedavisi gerekebilir. Bu ayrımı muayene ve gerekirse röntgen ile hekim yapar.
3. Kompozit Dolgu Nasıl Yapılır?
- Muayene ve değerlendirme: Çürüğün derinliği gözle ve gerekirse röntgenle belirlenir.
- Uyuşturma: Gerekli durumlarda bölgesel anestezi uygulanır; işlem sırasında ağrı hissedilmez.
- Çürüğün temizlenmesi: Çürük doku kaldırılır, sağlıklı diş dokusu korunur.
- Yüzeyin hazırlanması: Diş yüzeyine dolgunun tutunmasını sağlayan bağlayıcı (bonding) sürülür.
- Katmanlama ve sertleştirme: Kompozit katmanlar halinde yerleştirilir, her katman ışıkla sertleştirilir.
- Şekillendirme ve cila: Kapanış kontrol edilir, dolgu dişin doğal formuna göre şekillendirilip parlatılır.
Tek bir dolgu çoğu zaman tek seansta, yaklaşık 30–60 dakikada tamamlanır.
4. Kompozit mi Amalgam mı?
Amalgam (gri/metal) dolgular uzun yıllar kullanılmış dayanıklı bir materyaldir. Kompozitin öne çıkan farkları şunlardır:
- Görünüm: Kompozit diş rengindedir; amalgam belirgin şekilde koyu görünür.
- Doku korunması: Kompozit yapıştırıldığı için daha az diş dokusu kaldırılır; amalgam mekanik tutuculuk için daha geniş kavite gerektirir.
- Uygulama hassasiyeti: Kompozit, kuru ve temiz bir çalışma alanı gerektirir; tekniğe duyarlı bir uygulamadır.
Sağlam ve sorunsuz amalgam dolguların yalnızca bu nedenle değiştirilmesi her zaman gerekli değildir. Kırık, çatlak veya kenar sızıntısı varsa ya da estetik beklenti öndeyse değişim planlanabilir.
5. Kompozit Dolgu Ne Kadar Dayanır?
Kompozit dolguların ömrü; dolgunun büyüklüğüne, bulunduğu dişe, çiğneme kuvvetlerine ve ağız bakımına göre değişir. İyi bakılan dolgular uzun yıllar sorunsuz kullanılabilir. Ömrü kısaltan başlıca etkenler:
- Diş sıkma ve gıcırdatma (bruksizm)
- Sert cisimleri ısırmak (buz, kalem, çekirdek kabuğu)
- Yetersiz fırçalama ve diş ipi kullanmamak; dolgu kenarında yeni çürük oluşması
- Çay, kahve ve sigaranın dolgu rengini zamanla değiştirmesi
Çok geniş madde kaybı olan dişlerde dolgu yerine dolgu ile kaplama arası bir çözüm olan inley/onley ya da kuron daha uzun ömürlü olabilir.
6. Dolgu Sonrası Hassasiyet Normal mi?
Dolgudan sonraki birkaç gün içinde sıcak-soğuk hassasiyeti veya çiğnerken hafif rahatsızlık hissedilebilir; özellikle derin dolgularda bu durum sık görülür ve genellikle kendiliğinden azalır. Ancak şu durumlarda hekiminize başvurmalısınız:
- Hassasiyet birkaç haftada azalmıyor, artıyorsa
- Kendiliğinden başlayan, zonklayan veya geceleri uyandıran ağrı varsa
- Isırırken dolgu "yüksek" hissediliyorsa (kapanış ayarı gerekebilir)
7. Dolgu Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?
- Uyuşukluk geçene kadar yemek yemeyin; yanak ve dudağınızı ısırabilirsiniz.
- Kompozit ışıkla sertleştiği için uyuşukluk geçtikten sonra normal beslenebilirsiniz.
- İlk günlerde çok sıcak ve çok soğuk yiyeceklerde dikkatli olun.
- Günde iki kez fırçalayın ve dolgu kenarlarında birikimi önlemek için diş ipi kullanın.
- Diş sıkıyorsanız hekiminizle gece plağı seçeneğini konuşun.
- 6 ayda bir kontrole gelerek dolgu kenarlarının değerlendirilmesini sağlayın.
Defne Prime Dent'te Dolgu Tedavisi
Ataşehir'deki kliniğimizde dolgu tedavisi, muayene ve gerekli görüntülemenin ardından dişin durumuna göre planlanır. Kompozit dolgu, amalgam dolgu değişimi ve inley/onley seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi için diş dolgusu sayfamızı inceleyebilir, randevu için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Dolgu yaptırırken ağrı hisseder miyim?
Gerekli durumlarda bölgesel anestezi uygulandığı için işlem sırasında ağrı hissedilmez. Küçük ve yüzeysel çürüklerde anestezi gerekmeyebilir.
Dolgudan sonra ne zaman yemek yiyebilirim?
Kompozit dolgu ışıkla hemen sertleşir. Uyuşukluk geçtikten sonra yemek yiyebilirsiniz; bu genellikle 1–3 saat sürer.
Ön dişlere kompozit dolgu yapılabilir mi?
Evet. Kompozit, renk seçeneği sayesinde ön dişlerdeki çürük ve küçük kırıkların onarımında sıkça kullanılır. Geniş estetik değişiklikler için lamina veya kaplama seçenekleri de değerlendirilebilir.
Dolgu rengi zamanla değişir mi?
Kompozit dolgular çay, kahve, kola ve sigara gibi etkenlerle zamanla bir miktar renk alabilir. Kontrollerde yapılan cila yüzeyi tazeleyebilir; belirgin renk değişiminde dolgu yenilenebilir.
Hamilelikte dolgu yaptırılabilir mi?
Gebeliğin ikinci üç ayı (4.–6. aylar), dolgu gibi rutin tedaviler için genellikle en uygun dönem kabul edilir. Gebeliğinizi mutlaka hekiminize belirtin.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve muayenenin yerini tutmaz. Size uygun tedavi için diş hekiminize danışın.
