Sert bir yiyeceği ısırırken, düşme ya da spor sırasında bir darbe sonucu dişler kırılabilir veya çatlayabilir. Küçük bir köşe kopması bile zamanla büyüyebilir; geniş kırıklarda ise dişin siniri açığa çıkabilir. Doğru ilk müdahale ve zamanında diş hekimine başvurmak, dişin korunma şansını belirgin şekilde artırır.
Diş Neden Kırılır veya Çatlar?
- Düşme, kaza ve temaslı sporlarda alınan darbeler
- Buz, çekirdek, kemik gibi sert cisimleri ısırmak
- Diş sıkma ve gıcırdatma
- Geniş dolgulu veya kanal tedavili, yapısı zayıflamış dişler
- Büyük ve tedavi edilmemiş çürükler
- Ani sıcaklık değişimleri (çok sıcak yiyecekten hemen sonra buzlu içecek)
Kırık ve Çatlak Türleri
- Mine çatlakları: Yalnızca yüzeyde, genellikle ağrısız ince çizgilerdir; çoğu zaman tedavi gerektirmez.
- Köşe kırıkları: Dişin bir parçasının kopmasıdır; sinire ulaşmadıysa genellikle dolgu ile onarılır.
- Sinire ulaşan kırıklar: Kırık yüzeyde pembe/kırmızı bir nokta görülebilir; ağrı ve hassasiyet belirgindir.
- Çatlak diş: Çatlak gözle görülmeyebilir; ısırırken ve özellikle ısırmayı bırakırken keskin ağrı tipiktir.
- Dikey kök kırıkları: Kökten başlayan kırıklardır; tanı ve tedavisi daha zordur.
Diş Kırıldığında İlk Yapılması Gerekenler
- Ağzınızı ılık suyla nazikçe çalkalayın.
- Kanama varsa temiz bir gazlı bezle 10 dakika kadar hafif baskı uygulayın.
- Şişlik için yanağın dışından beze sarılı buzla soğuk uygulama yapın.
- Kırık parçayı bulabiliyorsanız saklayın. Süt veya serum fizyolojik içinde getirin; bazı durumlarda parça yeniden yapıştırılabilir.
- Keskin kenar dili veya yanağı kesiyorsa üzerini geçici olarak şekersiz sakız veya eczanelerde bulunan dental mumla örtebilirsiniz.
- O taraftan çiğnemeyin ve çok sıcak, çok soğuk yiyeceklerden kaçının.
- En kısa sürede diş hekimine başvurun.
Diş Tamamen Yerinden Çıktıysa: İlk 60 Dakika Kritik
Darbe sonucu kalıcı bir diş yuvasından tamamen çıktıysa, zamanla yarışılır:
- Dişi kökünden değil, taç (beyaz) kısmından tutun.
- Kirliyse birkaç saniye süt veya serum fizyolojikle durulayın; fırçalamayın, silmeyin.
- Mümkünse dişi hemen yuvasına geri yerleştirip temiz bir bezi ısırarak sabit tutun.
- Yerleştiremiyorsanız dişi süt veya serum fizyolojik içinde ya da yanağınızın iç tarafında taşıyın. Musluk suyunda veya kuru bezde saklamayın.
- Vakit kaybetmeden, ideal olarak ilk bir saat içinde diş hekimine ulaşın.
Süt dişleri yerinden çıktığında ise alttaki kalıcı dişe zarar verebileceği için geri yerleştirilmez; yine de çocuğun muayene edilmesi gerekir.
Tedavi Seçenekleri
- Kompozit dolgu ve bonding: Küçük ve orta büyüklükteki kırıklar diş rengindeki dolgu ile onarılır; ön dişlerde estetik sonuç alınabilir.
- Kırık parçanın yapıştırılması: Parça uygun şekilde saklandıysa bazı vakalarda yeniden yapıştırılabilir.
- Lamina veya kaplama: Ön dişlerdeki geniş kırıklarda estetik ve dayanıklılık için kaplama seçenekleri değerlendirilir.
- Kanal tedavisi: Kırık sinire ulaştıysa kanal tedavisi ve ardından genellikle kuron ile diş korunur.
- Kuron: Çatlak veya zayıflamış dişlerde çatlağın ilerlemesini önlemek için kuron önerilebilir.
- Çekim ve implant: Kırık kök boyunca uzanıyorsa ve diş korunamıyorsa çekim yapılır; boşluk implant veya köprü ile tamamlanabilir.
Diş Kırılmasını Önlemek İçin
- Temaslı sporlarda kişiye özel ağız koruyucusu kullanın.
- Buz, kalem, çekirdek kabuğu gibi sert cisimleri ısırmayın; dişlerinizi ambalaj açmak için kullanmayın.
- Diş sıkıyorsanız gece plağı hakkında hekiminize danışın.
- Geniş dolgulu ve kanal tedavili dişlerin kuronla korunması gerekip gerekmediğini kontrollerde değerlendirin.
Defne Prime Dent'te Kırık Diş Tedavisi
Ataşehir'deki kliniğimiz her gün 10:00–23:00 saatleri arasında açıktır. Kırık, çatlak veya yerinden çıkan dişlerde aynı gün muayene imkânı için acil diş sayfamızı inceleyebilir ya da bizi arayabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kırık diş kendiliğinden iyileşir mi?
Hayır. Diş dokusu kendini yenileyemez. Küçük kırıklar bile zamanla büyüyebilir veya çürüğe açık hale gelebilir; bu nedenle muayene önerilir.
Ağrımayan kırık diş için de hekime gitmeli miyim?
Evet. Ağrı olmaması kırığın sinire ulaşmadığı anlamına gelebilir; bu da onarımın genellikle daha basit olduğu dönemdir. Beklemek tedaviyi karmaşık hale getirebilir.
Çatlak diş nasıl anlaşılır?
Çatlaklar her zaman gözle ve röntgende görülmeyebilir. Isırma testleri, özel ışıkla inceleme ve belirtilerin değerlendirilmesiyle tanı konur.
Kırılan ön diş aynı gün onarılabilir mi?
Sinire ulaşmayan küçük ve orta kırıklar çoğu zaman aynı seansta kompozit ile onarılabilir. Daha geniş kırıklarda kalıcı tedavi birkaç seansta tamamlanabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve muayenenin yerini tutmaz. Şikâyetiniz için diş hekiminize danışın.
